Prema Shree 
१/१७/२०२६, ९:१३:१८ पू (1/17/2026, 9:13:18 AM)
संस्कृतभाषायाः विकासार्थं रक्षणार्थं च ऋषीणां मुनीनां च योगदानं अतुलनीयं वर्तते। अत्र केचन प्रमुखाः ऋषयः मुनयः च सन्ति:
१. महर्षिः पाणिनिः (Grammarian)
संस्कृतव्याकरणस्य जनकः इति प्रसिद्धः। तेन रचितः 'अष्टाध्यायी' ग्रन्थः संस्कृतभाषायाः प्राणः अस्ति। सः भाषां नियमेषु आबद्धवान्, येन सा भाषा 'संस्कृता' (परिकृष्ता) अभवत्।
२. महर्षिः वाल्मीकिः (The First Poet)
एषः 'आदिकविः' इति कथ्यते। अनेन प्रथमं लौकिकं महाकाव्यं 'रामायणम्' रचितम्। अनुष्टुप् छन्दसः आविष्कर्ता अपि सः एव।
३. महर्षिः वेदव्यासः (The Compiler)
अनेन चत्वारः वेदाः (ऋक्, यजुष्, साम, अथर्व) संकलिताः। महाभारतम्, अष्टादश पुराणानि, ब्रह्मसूत्राणि च एतस्यैव रचनाः सन्ति।
४. महर्षिः पतञ्जलिः (The Grammarian and Yogi)
एतेन पाणिनि-व्याकरणस्य उपरि 'महाभाष्यम्' लिखितम्। सहैव, योगविद्यायाः प्रमुखग्रन्थः 'योगसूत्रम्' अपि अनेनैव रचितः।
५. महर्षिः भरद्वाजः
एषः न केवलं मन्त्रद्रष्टा ऋषिः, अपितु आयुर्वेदस्य विमानशास्त्रस्य च ज्ञाता आसीत्। ऋग्वेदे अस्य अनेकाः मन्त्राः सन्ति।
६. महर्षिः विश्वामित्रः
प्रसिद्धस्य 'गायत्री मन्त्रस्य' द्रष्टा ऋषिः विश्वामित्रः अस्ति। सः शस्त्रविद्यायाः शास्त्रविद्यायाः च महान् ज्ञाता आसीत्।
ऋषीणां वाक्यानि:
"सत्यं वद, धर्मं चर।" (Speak the truth, walk the path of Dharma.)
"विद्ययाऽमृतमश्नुते।" (Through knowledge, one attains immortality.)
२९ 
५७.७ सह. 
3 comments
सुमन्तमण्डलः
१/१७/२०२६, १:४८:४४ अ (1/17/2026, 1:48:44 PM)
विद्ययाऽमृतमश्नुते – एतत् सत्यम्।
आयुः
१/१७/२०२६, ४:५८:५१ अ (1/17/2026, 4:58:51 PM)
महती ज्ञानम् अदाः । ते महार्षयो बभूवुः सर्वे वन्दनीयाः ।
Kajal
१/२०/२०२६, ५:१८:४६ अ (1/20/2026, 5:18:46 PM)
ऋषीणां योगदानम् अतुलनीयम् अस्ति।
